Budowa wewnętrzna kamieni szlachetnych
Większość kamieni szlachetnych należy do ciał krystalicznych, mających uporządkowaną budowę wewnętrzną. Powstające w naturalny sposób formy takich ciał, kryształy, odzwierciedlają ich strukturę wewnętrzną, w której atomy ułożone są w przestrzeni w prawidłowy sposób, tworząc sieć krystaliczną. Kryształy ograniczone są płaskimi powierzchniami, zwanymi ścianami. Ściany oraz kąty między nimi są ściśle związane z układem atomów w sieci krystalicznej. Minerały występują nieraz, jako skupienia drobnych, źle wykształconych kryształów, których nie można rozróżnić gołym okiem; skupienia takie nazywamy masywnymi lub zbitymi.
Warunki sprzyjające powstawaniu idealnych kryształów zdarzają się w przyrodzie rzadko. Postać kryształu, czyli jego charakterystyczny kształt, można opisać używając jednej lub kilku postaci krystalograficznych, określonych przez układ równoległych ścian i kątów. Przykładowo szmaragd tworzy sześcioboczne słupy, zbudowane z dwóch prostych postaci. Składającą się z pewnej liczby identycznych ścian postać prostą nazywamy zamkniętą, gdy ściany całkowicie ograniczają część przestrzeni, lub otwartą. Jeśli przy pełnym obrocie kryształu wokół pewnej fikcyjnej prostej te same ściany powtarzają się, mówimy, że kryształ jest symetryczny względem tej prostej, którą nazywamy wówczas osią symetrii. Jeśli podczas obrotu ten sam element kryształu powtórzy się dwukrotnie, to mamy do czynienia z dwukrotną osią symetrii.
Kryształ, u którego analogiczne elementy występują po dwóch stronach pewnej fikcyjnej płaszczyzny, jest symetryczny względem tej płaszczyzny. Kryształy mogą mieć jedną lub więcej płaszczyzn symetrii. Na podstawie kształtu i symetrii każdy kryształ można zaliczyć do jednego z siedmiu układów krystalograficznych.
